Türkçe, sayfa 195

Geçenlerde bir Türk mutfağı restoranının ancak 2-3 ay sonrasına rezervasyon alabilecek yoğunlukta çalıştığını -abartarak- anlatan bir haber okudum.

Yer için kapışılan bir restorana sahip olmak güzeldir ama müsait, ulaşılabilir olan bir restoran işletmek daha güzeldir.

Çünkü pazarlama dahil neredeyse her ekol şu soruyu cevaplamak durumundadır:

Şarta bağlı ve karmaşık mı, yoksa çok amaçlı ve sade mi?

Potansiyel müşterilerinizin %90’nını tatmin etmek için çok amaçlı ve sade olmanız gerekir. Ve evet, karmaşıklığınızı deneyimlemek isteyen geri kalan %10 en hızlı bıkanlar olacaktır.

Bu sabah yol üzerinde durduğum bir fırında satıcı ile aramda yaşanan diyalog:

Ben: 2 tane peynirli açma alabilir miyim?

Satıcı: Onlar sana olmaz abi, bayat.

Bayatsa niye rafta? Bana olmuyorsa kime olacak?

Bazen tercihlerimiz bu bayat ürün metaforu gibi çalışır. Taze değil ama raftadır. Çünkü önyargılarımız onları birilerine yakıştıracaktır.

Ancak yedeği, destek planı güncel olmayan çabuk yorulur. Çünkü ‘bayat’ güncel olandan daha çok konuşulur.

Converse 113 yıllık tarihi ve dirençli ticari öyküsüyle bir klasiktir.

Ancak Converse’in spor ayakkabısını takım elbiseniz ile kombin yaptığınızda klasik efsaneye dönüşür.

Çünkü klasik alışılmış ve kökleşmiş olan ile ilintilidir. Takım elbiseniz de bir klasiktir yani konvansiyonelin, uzlaşmanın ürünüdür.

Bu uzlaşmayı ancak sıra dışı olan bozabilir.

Klasik hep gereğinden fazla abartılır. Uzlaşmak ise kolaydır.

Uzlaşma. Olağanüstü olana oyna. Converse gibi ol. Sıra dışı ol. Efsane ol.

Bekar kadınlara kredi kartı verilmemesi, emniyet kemerinin gereksiz oluşu, şekerin sağlığa zararı, elektrik direklerinin kansere sebep olduğu iddiası vd. garip inanışlar, yıllar önce pazarlama için ciddi sorun teşkil ediyordu.

Çünkü kültleşmiş olanı değiştirmek zor meseledir.

Aksini iddia etmeye teşebbüs edemeyeceğimiz konular pazarlama çalışmaları için en büyük problemdir.

Bu durumlarlarda statükonun belini kırmak hatrı sayılır bir zaman, özveri ve çok yönlü çalışmalar gerektirir.

Ancak döneri, baklavayı, fındığı, simiti, İstanbul’u, Kapadokya’yı, Zeugma’yı, Bergama’yı pazarlamak çocuk oyuncağıdır.

Çünkü değiştirme çabasının aksine ‘takdim’ pazarlama için eğlenceli ve zahmetsiz iştir.

Bugün dünyaya pizzayı yediren pazarlama Amerikalıların ürünüdür. Çünkü takdimde mahir olan kendine ait olmayanı da satar.

Türkiye’nin pazarlama sorunu yoktur, sorunu pazarlamadır.

Yarından itibaren yeni bir dil öğrenmeye başlasanız ve sonunu getirmeseniz, kimse sizi suçlayamaz.

Çünkü kendinize verdiğiniz sözlerin doğasında başlamak hakim kuraldır ve fakat bitirmek değil.

Yarın birilerine buluşma sözü vermek ise başlatmak zorunda olmadığınız ama mutlaka sonunu getirmeniz gereken bir taahhüttür. Çünkü kimse sizin ağzınızdan zorla söz alamaz.

Bu hafta tutamayacağınız sözler vermeyin.

“Turkey Shoot” kavramı bir tarafın fırsattan kolaylıkla istifade etmesini tanımlar.

Avcı sotede ıslık çalar, yabani hindiler ürkerek pozisyonlarını değiştirir ve nihayetinde geriye dönmeye başladıklarında kolay hedef olurlar.

Komplonun yöntemi Turkey Shoot avcılarınkinden farklı değildir.

Islık gibi gelen ve ürküten iddia sizi rasyonel alanınızdan uzaklaştırır. Geri dönmeye karar verdiğinizde ise kolaylıkla avlanırsınız.

Turkey Shoot ancak dikkat verip ürkerseniz karmaşıklaşır.

Ve yeterince ironiktir ki, ülke olarak komplolara karşı turkey gibiyiz.

1930’larda Sovyetleri ziyaret eden İstrati, tanık olduğu baskı ve yıkımı “Bir kaç yumurta kırmadan omlet yapamazsınız!” diyerek savunan komünistlere “Evet, kırdığınız yumurtaları görüyorum ama bahsini ettiğiniz omlet nerede?” cevabıyla kapak yapmıştır.

İnsanlar tavizlere öngörülenden daha hoş görülüdürler.

Ancak ortada omletin olmadığı hikayeler çok hızlı tatsızlaşır.

Turizm Bakanlığı’nın “Ben aşılıyım!” hikayesi bir kırık yumurtalar hikayesidir.

Hayatımız sorulara cevap aramakla geçer. Bazıları anlam arayan sorular gibi çok kompleks bazısı ise çok basittir. Bazı sorular ise görünmezdir. Israrla hatırlatılması ve sorulması gerekir.

Söz konuşu iş dünyası olduğunda şu iki soru gizli tılsım gibidir:

1- Seni kim tanıyor?

2- Sana kim güveniyor?

Bu sorulara verdiğin cevaplar network demektir.

Çokluevren teorisi eğlenceli, hipotezleri sıkıcıdır. Absürt bulup şiddetle inkar edenler olsa da ‘paralel evrenler’ ihtimali oradadır.

Kimine göre bilim bu yolla Tanrısızlık ihtimalinin sınırlarını zorlamakta, boşuna kürek çekmektedir.

Belki.

Bana göre ise bu keşfi varoluş sorunsalından çok alternatiflere duyduğumuz ilgi ve arzu tetiklemektedir. Bu ise boş bir çaba değildir.

Dünya savaşlarının yaşanmadığı, çocukların açlık ve sefalet yüzünden ölmediği, alternatif bir evrende alternatif bir Dünya hayali -kabul edelim- kötü bir hayal değildir.

‘Alternatif’ aynı zamanda bir öykü temasıdır. Daha iyi olasılıklar için çalışan, daha iyiyi arzulayan Pazarlamanın çıkış noktasıdır.

Yarın Bayram. Yarının alternatifi yok. Yarın güzel işler yapın.

Mutlu Bayramlar…

“Babam veya eşim benim kahramanım!” benzeri çıkışları sıklıkla duyarız. Bu insanlar çoğunlukla hatalı beklentiler nedeniyle ilişkilerini çıkmaza sokarlar.

Çünkü ‘kahraman’ kavramı bilinmeyen ile alakalıdır. Kahramanınız asla varlığınızın farkında değildir ve onun gerçek kimliği bir bilinmezdir. Bunu asla ifşa etmez (Örümcek Adam vd. gibi). Çünkü kahraman olmanın ön koşulu budur.

Senin demek istediğin ve aslında ihtiyaç duyduğun şey akıl hocası, danışman veya eski tabiriyle mürşittir.

Akıl hocası ilerlemenizi takip eder ve değerlendirir. Mentor sürekli sizin tarafınızdadır.

Bu nedenle varsa birine ihtiyacın, emin ol; bu bir kahraman değil bir danışmandır.