Türkçe, sayfa 193

Rekorun kıyameti

1986 yılında Celeveland (ABD)’de rekor kırmak amacıyla 1.5 milyon adet helyum balon aynı anda gökyüzüne bırakıldı.

Fırtınanın da etkisiyle şehir havaalanı, Erie Gölü ve tarım arazilerini istila eden bu balonlar milyon dolarlık tazminat davalarının konusu oldu.

Burada ilginç olan 6 ay boyunca birileri buna hazırlanırken kimsenin elini kaldırıp “Arkadaşlar, bu inanılmaz aptal bir fikir bence vazgeçelim!” dememiş olmasıdır.

Çünkü rekor kırma, maksimizasyon, kitlesel olma ve herkese ulaşma arzusu -maalesef- birilerine doğrudan ulaşma fikrinden daha itibarlıdır.

Mesela bu blogu ele alalım.

Okuyucumu arttırmak, SEO’mu tavan yaptırmak için yazmıyorum. Fark ettiğim şeylere, fikirlerime ve bana zaman ayırıp okuyanlara hakkını vermek için yazıyorum.

Ve sonuçlarını ölçebiliyorum; çünkü birebir iletişim kuruyorum.

Kitlesel pazarlama, sonuçları belirsiz bir Cleveland balon fiyaskosudur.

Doğrudan pazarlama ise sonuçlara en başından hakimdir.

Seçim senin.

Yanlış değerleme

“Seni yanlış değerlendirdim!” iki anlama gelebilir:

Seni anlamakta fevri veya seni yanlış anlamakta kasıtlı davrandım.

Birincisi düzeltilir ve tolere edilir. İkincisi üstünlük kurma girişiminin başarısız olduğu anlamına gelir.

Görmezden gelebilirsin ama unutma; tekrar edecektir.

İlk bakışta kurtarır

Bir Tolkien hayranı olarak Peter Jackson’un Yüzüklerin Efendisi serisini birçok kez izledim.

Filmleri bir kereden fazla izlediğinizde ilk bakışta dikkatinizi rahatsız etmeyen hatalar göze batmaya başlar.

Çünkü film sektörü diğer birçok sektör gibi “İlk bakışta kurtarıyorsa sevk et gitsin!” modeli/mantığı ile çalışır.

Eğer ürünün veya hizmetin insanların geri dönüp bir daha bakacağı türdense “İlk bakışta kurtarır”dan daha iyisini yapman gerekir.

Çünkü “İlk bakışta kurtarır” tek kullanımlıktır.

Denge meselesi

Forrest Gump (1994) hem öykü hem de kurgusu ile bir başyapıttır. Baş karakter otizmli Forrest’in hikayesi hayatı birçok açıdan derler ve hizaya sokar.

Askerliğe adım atan Forrest’in bir sabah içtimasında çavuş ile arasında şu diyalog yaşanır:

Çavuş: Gump, Ordudaki tek amacın nedir?

Forrest: Söylediğiniz her şeyi yapmak çavuşum!

Çavuş: Vay canına Gump! Sen bir dahisin!

Çavuş: Bu duyduğum en mükemmel cevap! IQ’un 160 falan olmalı!

Çavuş: Çok yeteneklisin Er Gump!

Gerçek IQ’su 75 olan ve bu seviye ile okula kaydı bile yapılmayan Forrest çavuşuna 160 IQ’luk cevabı verir.

Çünkü hayat bir denge meselesidir ve yaratılış dengeyi en olası olmayan koşullarda kurabilir. Forrest eğitim sisteminin gözünde özürlü, ordunun nezaretinde dahi olur.

Bazen denge için uzlaşman, bazen tam rest çekip isyan etmen gerekebilir ve bu çelişki değildir.

Kolay gelsin.

Kervan yolda düzülür

Kervan yolda düzülür.

Evet, doğrudur ve boş laf değildir.

Çünkü bir kervan saatte ancak 3-5 km hız ile hareket edebilir ve günde en fazla 8 ila 14 saat yol kat edebilir. Bu hızda düzülür de dinlenir de.

Senin analoji kasıp bahsini ettiğin o kervan artık bu kervan değil.

Cebindeki iPhone’un işlemci gücü 52 yıl önce astronotları aya indiren bilgisayardan 100.000 kat daha hızlıdır.

Artık yolda düzülecek kervan, konaklanacak kervansaray kalmadı.

Hazırsın veya değilsin. Seçeneklerin bu kadar.

Risk ve korku

Verimliliğin, yaratıcılığın düşmanı korkudur ve vice versa.

Ancak korku ve endişe bazen ‘risk’ ile karıştırılır. Hatalıdır.

Risk Morpheus’un Matrix’i gibidir. Her yerdedir. Etrafımızdadır.

Korkun riske karşı ortaya koyduğun reaksiyon ve endişelerin onun sonucudur.

Riski ikisinden ayır. Riskle yaşamayı öğren. Yaşamayı öğren.

Öncelikler

Bizde Martı ve benzeri mobil taşıt girişimleri var çünkü şehir düzenlememiz yok. Bu araçların oluşturduğu görüntü kirliliği bizi kaygılandırmıyor çünkü önceliklerimiz farklı.

Geçenlerde Summoning Salt isimli bir Youtube kanalında Süper Mario Bros’u en hızlı ancak 4 dakika 54 saniye 26 salisede bitirmenin mümkün olabileceğini -inanılmaz- detaylı anlatan 44 dakika 59 saniyelik bir video izledim.

Bu konu hakkında bu kadar kafa yormuş olmak bir tarafa oyunu kare kare inceleyip en hızlı olma çabası bir tarafa.

Diğer bir çok konu gibi hız bir seçim meselesi.

Belki şu anda 100 yıl öncesinden daha hızlıyız ama kaldırımlarımız, yaya geçitlerimiz, bisiklet yollarımız yok.

Evet Martı’mız var ama artık daha çirkiniz.

Enteresan

Su ile şişen ıslak mendil ilk görüşte herkese “Vay be!” dedirtmiştir.

Kritik bir sorun çözmeyen, oldukça anlaşılır ve basit bir mantıkla çalışan bu ürün: Enteresandır.

Bu kavram zerafet ile birebir bağlantılıdır. Bazen çok kritik bir problemin cevabı olan bir ürün aleladedir. İşlevseldir ama zarif değildir.

Tüketiciyi ise ancak pratik zerafet mest edebilir.

Dünün delisi

İlk defa eş zamanlı yazıyorum.

Şu anda Kahire’den Amman’a giden uçağa binmeye çalışıyorum. Ama büyük ihtimalle testim yetersiz görüleceği için uçuşu kaçıracağım.

Her neyse konumuz bu değil.

Bu sırada hararetle kulağımda airpod’lar telefonda konuşurken yaşlı bir grubun meraklı bakışları dikkatimi çekti. Belli ki, kendi kendime konuştuğumu düşündüler.

Şöyle düşündüm “20 yıl önce neredeyse hepiniz bana bu koşulda deli demez miydiniz?”

“Ona asla inandıramazsın veya onu asla ikna edemezsin (?)”

Ne zaman? Dün mü?

Hız yanılgısı

Uçakla yolculuk yaparken hızı hissetmeyiz.

Ancak görüş alanımıza başka bir uçak girerse yaptığımız süratin şiddetini kavrayabiliriz.

Çünkü uçak belli bir hız seviyesine ulaştıktan sonra vücudumuz kuvvete maruz kalmaz.

Diğer bir ifadeyle kuvvetler ancak kütleler hızlandırıldığında ortaya çıkar (Bu Newton’un ikinci yasasının tersidir).

Bazen ne kadar yol katettiğini fark etmede sorun yaşayabilirsin.

Güzel bir hızda hareket ediyor olmana rağmen yerinde sayıyormuş yanılgısına düşebilirsin.

Bunun nedeni hızlanırken maruz kaldığın zorlukları/kuvvetleri unutmuş olman olabilir.

Bazen konu sadece fiziktir.

Düşündüğünden daha hızlı hareket ediyorsun.

Bozma. Devam et.