Türkçe, sayfa 192

Babalar Günü ne zaman?

Saçma bir sorudur. Çünkü sen ve baban bunu istediğiniz gün kutlayabilirsiniz. Birilerinin bunu size dikte etmesine gerek yoktur.

Pazarlamanın işi ise dikte etmektir.

Pazarlama, sosyal onay isteyen bir duygu arar. Çünkü bu duygunun anlatılması kolaydır. Onu sattığı veya ürettiği bir şeye bağlar. Eşlerini bulur (Diğer ilgili organizasyonlar) ve bum: Sevgililer Günü, Anneler Günü vs.

Neredeyse hatırlayabildiğimiz tüm dini bayramlar sosyal bir ihtiyacı karşılayan seküler girişimler olarak başlamıştır. Çünkü kabile olmanın ön koşullarından biri budur. Pazarlamanın ön koşulu ise kabile oluşturmaktır.

Bugün Pazarlama istediği için Babalar Günü, yarın Uluslararası Yoga Günü. Kutlu olsun.

Web akıl almaz bir iletişim makinesi. Bizi hayal edebileceğimizin çok ötesinde birbirimize bağladı.

“İnsanlar artık daha yalnız…” büyük bir yalan ve eskimiş bir klişe. Çünkü dün iletişim kurma şansı bulamayacağımız insanlar, hayatları ile artık burnumuzun dibinde.

Ve biz buna çok alıştık.

Bugün yeni bir fikrin varsa ve bu fikir kurduğumuz bağ ve iletişime bir katkı yapmayacaksa; hiç zahmet etme.

Bundan yaklaşık 15 yıl önce bir gün; CD çalarını farkında olmadan son kez kullandın.

Son deneyimi kestirmek çok zor hatta imkansızdır. Çünkü yeni ekseriyetle sürpriz gelir ve bir anda hayatımıza girer.

Bundan tam 10 yıl önce hayatımızda 4G telefonlar, Airbnb, Netflix Originals veya Getir yoktu. iPad ve ucuz led lambalar piyasaya sürülmemişti.

Ve bunların hepsi, varlığına alıştığımız birçok ürünü hatırlanmamak üzere tarihe gömdü.

Bugün ürettiğin hizmet veya ürününü birileri farkında olmadan son kez kullanıyor olabilir. Çünkü birileri senin unuttuklarını hatırlıyor olabilir.

Hatırla. Güncelle.

Yapamadığımız, elimize yüzümüze bulaştırdığımız heykeller ile ilgili her gün yeni bir haber çıkıyor.

Ortaya konan cüreti övüp, eksik olan pratiği telkin etmek yerine; yetenek yerden yere vuruluyor. Bu doğru bir yaklaşım değil.

Çünkü belli ki, heykeli öyle veya böyle bir araya getirmeyi başarmış bir yetenek var. Şansını deneyen ve evet, biraz cüret budalası bir yetenek ama yetenek.

Problem ise pratiktedir. Çünkü bazen bizi satmaya, çizmeye veya tenis oynamaya iten içgüdü yetersiz kalır.

Bu yetersizlik ancak sık pratiğin üreteceği teknikler ile aşılabilir.

Teknik keşfedildiğinde; amatörü hayrete düşüren, en başında aşikar olmayan çözümler üretilir.

Evet şu an için ortaya çıkan ürünlerin çirkin olduğu aşikar. Ama cüret de aşikar, çaba da. Ve bunlar beğenmeseniz de kolay bulunmuyor.

Denemeye devam.

Yağmura hazırlıksız yakalananlara şemsiye pazarlamak aciliyet satmak demektir. Bu yağmur yağma ihtimalini pazarlamaktan çok farklıdır.

Birinci durumda tüketicinin seçme ve değerlendirme şansı yoktur. Ve kuvvetle muhtemel sizi ve ürününüzü hatırlamayacaktır.

Çünkü acil doğası gereği kalıcı değildir. Anlıktır.

Öte yandan yağmur ihtimaline karşı hazırlıklı olmayı önermek; önemsediğini ve olası bir problemi başlamadan çözmeyi vaat ettiğini gösterir. Bu ise önemli bir hatırlatmadır.

Ara sıra yağmura tutulanların karşısında şemsiye ile belirip unutulmaya oynayabilirsin. Ya da biz ıslanmadan çok önce bize ulaşabilir ve bizi önemsediğini hatırlatabilirsin.

Sana kalmış.

Sosyal medyada geçirdiğimiz onca zaman ve deneyimlerimize rağmen, insanları profil fotoğrafları ile değerlendirmeye devam ederiz. Çünkü ön yargımız bize bu telkin eder.

Ön yargılar kontrolde hissettirir, bu nedenle kurtulmak çok zordur.

Bir pazarlamacının önündeki en büyük engel: Ön yargıdır. Aynı zamanda en doğru başlangıç noktasıdır. Acildir. O nadir işe yarayan acillerden.

William James’in veciz şekilde ifade ettiği gibi:

“Birçok insan düşündüğünü sanır, aslında yaptıkları sadece önyargılarını yeniden düzenlemektir.”

-Ne vaat ediyorsun?

-Neyi değiştirmeyi ümit ediyorsun?

-Ne kazanmayı umuyorsun?

-Ne kaybetmeyi göze alıyorsun?

-Kimin fikirlerini umursuyorsun?

-Kim senin fikirlerini umursuyor?

Son olarak; işinde iyi misin?

Sence Vincent van Gogh iyi bir ressam mıydı?

Dönemin eleştirmenlerine göre kesinlikle hayır.

Önerin mantıklı olabilir ama uygulanabilir mi?

Çünkü mantıklı olan her zaman uygulanabilir değildir.

Çünkü bazen kişi mantıktan çok kabile kimliğine, statükoya veya sembollere önem veriyor olabilir. Belki korku, öfke veya kıskançlık tarafından yönlendiriliyor olabilir.

Evet, söylediğin çok mantıklı ama uygulanabilir mi?

Değilse stratejini gözden geçir.

Sihir/büyü sebepleri ortadan kaldırdığı için insanların ilgisini çeker.

Çünkü kim basit bir asa hareketiyle çikolata türetmeyi, aylar sürecek yorucu üretim proseslerine tercih etmez ki?

İnsanlar aynı motivasyonla “7 adımda öğrenip, 8 adımda kurtulmayı” vaad eden “Kişisel Gelişim” sahtekarlarının tuzağına düşerler.

Sihrin gerçek olma olasılığını severiz; bize enerji ve umut verir. Avutur da. Ama işe yaramaz. Tuzağa düşme. Vakit kaybetme. İşe koyul.

Ameliyat edilen bir hastanın karnında mala unutan ekibin haberini yorum yapması için bir doktor arkadaşımla paylaştım.

“Eskinden çok olurdu, maalesef unutulabiliyor. Tamamen insan hatası.” dedi.

Unutmak olasıdır ve İngilizlerin meşhur tabiri ile “The benefit of the doubt”* muhakkak göz önünde bulundurulmalıdır.

Çünkü değer yaratma çabası içinde olan birinin savunmasını dinlerken hüsnüzan beslememek sadece onlara değil bize de zarar verir.

Ancak, ‘unutmak’ kavramının üzerine gitmeme müsaade ederseniz şunu tartışmak isterim:

Eve girerken anahtarınızı kapının üzerinde unutmak ile evden çıkarken anahtarınızı içeride unutmak arasında motivasyon farkı vardır.

Birincisi hüsnüzannı hak eder ikincisi değil. Çünkü eve geri döneceğinizi hesaba katmamak sadece anahtarı değil evi yok sayar.

Unutmak, yok saymak değildir.

Hastanın karnında 30 santimlik mala unutmak ise insanı yok saymaktır.

*Savunmayı doğru varsaymak, hüsnüzan beslemek.