Tuzak doğası gereği gizli kurulur ve haliyle uyarı gerektirmez. “Dikkat kapan var!” ise harika bir istisna ve belki farkında olmadan kendi çapında süper bir sosyal deneydir.
Tecrübe/deneyim ile inşa edilmiş bazı engel ve çıkmazlar alıcısı için aynı “Dikkat kapan var!” uyarısı gibi çalışır.
Dinlemeyebilir*, dikkat vermeyebilirsin…
Uyaran için sonuçları izlemek memnun etmese de eğlenceli olur.
*Gençler! Tecrübe konuştuğunda dinleyin, lütfen.
“Asla kitabı kapağına bakarak yargılamayın!”*
Yargılarım.
Öncelikle pazarlamanın işi budur. Bundan ötesi ise dış görünüşe önem veririz. Fit olmak için spora gidiyoruz, iyi görünmek için giyiniyoruz, güzel kokmak için parfüm sürüyoruz.
Ve evet, belki bu yüzden bazen güzel içerikleri ve fikirleri gözden kaçırabiliyoruz ama alternatif ne olabilir ki?
10 binlerce kitabın, restoranın, insanın arasından nasıl seçim yapabiliriz?
Belki de sen beni yargılamadan önce; çirkin tasarımın, özensiz tabelan ve kıyafetin ile emeğini sabote etmemeyi denemelisin.
Bugün arabamı servise bıraktım. Servis danışmanı beni bekletirken yaptığı çok önemli bir telefon görüşmesi esnasında şöyle bir cümle kurdu:
“Aman abi, full dikkat edelim. Cumhurbaşkanı korumasının o araba…”
Mesele diğer arabaların hak etmediği full dikkati bu arabanın hak ediyor olması değil, bu hizmet ve servis sağlayıcısının operasyonlarını standartlaştırmamış olmasıdır.
Bazen iyi iş çıkartmak için harcadığımız efor sadece günü kurtarmak için ortaya koyduğumuz çabanın çok gerisinde kalır.
Alan yorulur, satan yorulur.
Neredeyse hepimize varsayılan ayarlar tanımlıdır. Bunların bazısı genetik bazısı da telkin ve eğitimle aktarılır.
Bardağın boş tarafına karşı dolu tarafı, şüpheye karşı güven, suizanna karşılık iyi niyet, bencilliğe karşılık cömertlik, idare edere karşılık mükemmel, yarına karşılık şimdi vd.
Varsayılanları tanımlamak çok önemli bir konsepttir. Size kim olduğunuzu anlatır.
Devletlerin, organizasyonların, şirketlerin de varsayılanları vardır ve en revaçta olanı azamiye karşı asgaridir.
Azami zamma karşı asgari ücret (?) gibi…
Kendinize hayatınızın bir noktasında şunları sormanız gerekir:
Varsayılanlarım ne kadar işime yarıyor?
Bana dayatılan varsayılanlar ne kadar adil?
Maksimum yerine minimumu hak ediyor muyum?
Neredeyse her gün onlarca seçimle karşı karşıya kalırız. Latte mi, Americano mu? T-shirt mü, gömlek mi? Şu 2 renkten hangisi? E5’ten mi, TEM’den mi?
Pek fazla bir önemi yoktur. Seçip devam etmeniz gerekir. Çünkü bazı seçimler karar vermeden yapılabilir.
Basit seçimleri karar verme çıkmazına sokanlar; enerji, heves ve zaman kaybederler.
Yazı tura at, aklında bir sayı tut… Önemli değil. Seç ve devam et.
Bu hafta karar gerektiren asıl konular için zaman kazan.
Bu blog genellikle popüler gündemi konuşmaz çünkü gündem çok değişken bir kavramdır.
Bugün senin gündemin sınav, diğerinin futbol maçı ve bir başkasının kemoterapi olabilir. Bu pazar düğünü olana pazartesi, pazartesi ölümü olana pazar olur.
Ve bunların hiçbiri aynı duygu ve motivasyonda değildir.
Elinde megafon, kendine göre gündem bağıran genellikle sadece boşlukları doldurur.
Pazarlama için alternatif; bağırmadan önce dinlemektir. Bu ise birebir iletişimle alakalıdır. Dinlemek, dayatılan gündeme yüz vermemeyi gerektirir.
Eğer bunu yapamıyorsan en azından sessiz kal.
Amerikan İngilizcesinde ‘colour’ (renk) bir harf eksik ‘color’ ve ‘cancelled’ (iptal edilmiş) kelimesi ‘canceled’ şeklinde yazılır çünkü Birleşik Devletler’de yayımcılar ilanları harf başına fiyatlar.
İlanı ucuza mal etme çabası yani Kapitalizm dil bilgisine bile zarar vermiştir.
Bu hikaye bir uydurmadır. Diğer tüm hikayeler gibi.
Pazarlamacı için ise önemli olan ‘gerçeklik’ değil hikayenin yalnızca şu üç unsurudur:
1-İlginç olması
2-Hedef kitlenin dünya görüşüne hitap etmesi
3-Paylaşmaya değer olması
Cartier’den 10.000$’a satın aldığınız altın bileklik Kapalıçarşı’da belki 1.000$’a alıcı bulur. 9.000$ hikayenin bedelidir.
Bu farkı ödetecek hikayeyi üretmek ise kolay değildir: Ambalajdan satışa, mimariden tasarıma her detayın ilmik ilmik işlenmesi gerekir.
Maalesef Türkiye’de şirketler hikayeye fazla önem vermiyor, özen göstermiyor ve yatırım yapmıyor.
Girişteki uyduruk hikaye çoğunuz için bir şey ifade etmiyebilir.
Ama eğer bir Kapital düşmanıysanız bu rivayet dikkatinizi çeker.
Ve eğer ben solcu bir mahallede sözlük satmayı planlıyorsam…
“Hocanın dediğini yap, yaptığını yapma!” atasözü paradoksaldır.
Çünkü hocanın doğru bildiğini aslında bilmediği ifade edilir. Bu çelişkidir. Doğruyu bilen uygular. Uygulamıyorsa bilmiyor; telkin edileni konuşuyor veya taklit ediyor demektir.
Çünkü doğru (hakikat) sadece güzel bir fikir değildir. Bir kuraldır da. Yerçekimi gibi.
Hocanın bu doğruyu bilip uygulamaması düşünülemez.
Atasözünün -belki- ifade etmek istediği; doğrunun yanlış dilden çıkması meselesidir. Ve evet, bu üzücüdür. Çünkü bu durumda -maalesef- ‘doğru’ dil sahibi ile birlikte linç edilir.
Alışveriş listesi önerisi ve israf uyarısı; doğrudur.
Doğruyu telkin eden diller yanlış.
Yazık.
Bugün öfkeliyim.
Trafik, iş kazaları, sorumsuz insanlar, liyakatsiz insanlar, tavizler, karşılıksız pazarlıklar, belirsizlikler, yorgunluk, kötü haberler, Elmalı davası gibi kahreden haberler vs.
Öfkeyi sükunet ve mutluluktan ayıran en önemli özellik onunla ne yapacağınıza karar verebiliyor olmanızdır.
Mesela mutluluk siz istemeseniz de bulaşır, paylaşılır, gizlenemez.
Öfke ise ancak siz isterseniz bulaşıcı olur. Eğer trafikte öfkenizi paylaşmayı seçerseniz artık sadece siz değil iki kişi öfkelenmiş olur.
Paylaşılan öfke güveni ve diyalog ihtimalini yok eder. İşitme mesafesindeki herkesin birbirini duyamadığı bir çıkmaz yaratır.
Öfkenizi paylaşmayın. Çünkü paylaşılan öfke yatışmaz, çoğalır.
“Zamanın var mı?” zor ve hileli bir sorudur.
Dünyamız 4.5 milyar yıl yaşında. Ortalama insan ömrünün bu yaşa oranı Dünya’nın Mars’a olan uzaklığına karşılık attığımız toplam 5 adım kadardır.
Zamanın çok eski ve sonsuz olduğu bu mahallede bize tanınmış zaman hiç denecek kadar az.
İşin hileli tarafı ise şu: Zamanı biriktiremezsiniz. Onu harcamayı da reddedemezsiniz.
O yüzden cevabım: Hayır, zamanım yok.