Neredeyse her koşulda, her şeyi veya herkesi birbiriyle çatışmaya sürükleyebilirsin.
Kendini kendinle çatışmaya sürükleyebilirsin: “Bu bol tereyağlı, lezzetli baklavayı yiyeceğim!” ya da “Hayır, diyetimi bozmayacağım!”.
Yunanistan ile aramızı bulacak yüzlerece sebep sıralayabilir veya bozabilecek onlarcası ile savaş çıkartabiliriz.
Değneğin iki tarafı; çıkarların mütemadiyen yarıştığı bir pazarlama sürecidir.
Kendine anlattığın hikaye; senin seçimin, senin pazarlaman.
Ölüm olağandır ama diğer alelade işlerin arasında ciddiyetini korur. “Şimdi var, sonra yok” çok sade bir konsepttir lakin yine de hayat paha biçilmezdir. En azından çoğumuz için.
Çünkü bazen değer biçilir ve karşısına; onur, gurur, görev, acı, intikam veya kurban gibi kavramlar sıralanır.
Fiyatı bilmek ise Lewis Hyde’ın öne sürdüğü üzere: Alışverişi kişesel olmaktan çıkartır. Bu ise mutlaka işleri kolaylaştırır. 3 kuruşa 3 köfte. Bitti.
Ancak benzer bir takas Mona Lisa için geçerli olmayacaktır. Çünkü üstünde fiyat etiketi yoktur.
Birileri hayatın değerini bizim için fiyatlamış olabilir. Ancak bugüne kadar kimsenin “İptal ve İade Koşullarını” konuştuğunu görmedim.
Kendini ucuza satma. Etikete kanma.
Genellike tekrarları sevmeyiz ama mecbur bırakılırız.
“Yine, yeniden…” gibi sloganlar ise aksiyonun aynını değil, tatmin eden sonuçların tekerrürünü arzu eder.
İkisi farklı şeylerdir.
Farkı anlamayanlar Monte Kristo’nun ayak üstü sohbet ettiği telgrafçıya benzer. Kontun’un bu tutkulu bahçıvan ile arasında şöyle bir diyalog geçer:
“Gerçekten de bana sizin, anlamadığınız işaretleri tekrarladığınız söylenmişti,” dedi kont.
“Çok doğru mösyö ve ben bunu yeğlerim,” dedi telgrafçı gülerek.
“Neden bunu yeğliyorsunuz?”
“Çünkü böylece hiçbir sorumluluğum olmuyor. Ben bir makineyim, başka bir şey değil, yeter ki işleyeyim, benden daha fazlası istenmesin.”
Çoğunuz yarın işlerinize bu devinim ile gideceksiniz. Anlamadığınız tekrarların bir parçası olmak için tekrarlamaya devam edeceksiniz.
Sevmediğiniz aşikar, mecbur bırakıldığınız vaka.
Sorumluluk almanın zamanı gelmedi mi?
Bir şeyin neden daha iyi olduğunu izah etmek, neden daha kötü olduğuna ikna etmekten daha zordur.
Çünkü daha iyi ‘yeni’ olan ile ilgilidir ve her yeni kabulleniş gerektirir. Bu ise fikirlerin değiştirilmesi demektir: Çok zordur.
Pazarlamacı yeninin iyisine vurgu yapmadan, eskinin kötüsünü göze sokmalıdır.
Üstüne düşünürsün veya ertelersin ama “Anlam” nihayetinde etraflıca cevaplaman gereken önemli bir sorunun çıkmazıdır:
“Tüm bunların ne anlamı var?” hayatta kalma zorluğunu aşmış birçok insan* için önemli bir müşküldür.
İnanç bir cevaptır ve kimine göre kırılgan bilim veya diğer kadim öyküler de öyle.
Bazen bir anlığına bir parça çikolatada anlam bulabilir veya Woody’nin (Belki Groucho’nun) dediği gibi: “Gerçeğe hayran olduğum söylenemez ama yine de düzgün bir yemek yiyebildiğim tek yer orası.” diyebilirsin.
Anlam “Yeterince…“yi nasıl tanımladığına bağlıdır. Çünkü yettikten sonra daha fazlasını değil, daha iyisini arzuladığımız vakadır. Ve daha iyi her zaman daha fazla anlamına gelmez: Daha dürüst, daha cömert, daha anlayışlı, daha sürdürülebilir, daha kaliteli…
*-ki II. Dünya Savaş’ından sonra gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde bu kesim çoğunluktadır-
Yeni bir şey öğrenmek için ortaya koyman gereken irade; onu öğrenmen için gerekecek zaman ve efordan daha maliyetlidir.
Bu bir “Başlamak zordur…” metaforu değildir.
Başlamak veya bitirmek sürecin kendisidir ve süreç düşündüğünden daha kısa ve kolaydır.
İstemek: Çok zordur.
Gerisi çocuk oyuncağıdır.
“Kıtaların yeri değişecek! Afrika Ukrayna ile kara sınırı olacak!
Türkiye Yeni Dünya’da nerede yer alacak?“
Bu bir manşet.
300 milyon yıl sonra gerçekleşmesi muamma bir teori için çağrıda bulunuyor.
300 milyon yıl…
Dinazorlar 65 milyon yıl önce yok olmuştu. Biz ise 2030’un neye benzeyeceğinden emin olamıyoruz.
300 milyon yıl sonrasına seslenen ve bağlantılı soru soran bir manşet(!)
Acil serviste kanaması süren, ölmek üzere olan bir hastaya “Estetik Cerrahi ile ilgilenir misiniz?” diyen bir doktor…
Ne israf ama!
Otomatikleşmiş olanlar hariç her sistem tefsire açıktır. Birlikte çalışılır veya karşı konulabilir olmalıdır.
Paris’teki eski metro vagonlarının kapıları kolludur. Trene binmek ve inmek için kolu yukarı kaldırmanız gerekir.
Yöntem meşakkatli gözükse de otomatik kapılara kıyasla birçok avantaj sunar: Hava sıcaklığı kapıların gereksiz yere açılıp kapanması ile değişmez. İhtiyaç duyulmayan kapı kullanılmayan kapıdır; bu enerji tasarrufudur. Gerek olsun veya olmasın her durakta açılan kapıların bakım döngüsü daha kısadır. Ve diğerleri…
Otomatik ikinci tahmine ve ihtimale hayat şansı tanımaz. Evet, işleri kolaylaştırır ama iradeyi sakatlar.
Güncelleme/iyileştirme azmini yok eden her sistem ise tirandır.
Karşı konulmalıdır.
Biliyorsun; politika yazmıyorum. Apolitik olduğum için değil, yazmaya değer görmediğim için. Ancak İran’da yaşananlar politikanın ötesinde bir insanlık ve etik meselesi.
Liderleri Hamaney isyanlarla ilgili ilk kez konuşmuş ve şöyle demiş: “İsyanlar ABD ve İsrail’in projesi.”
Nihai bir benzerlik, her yer öyle değil mi(?)
Yaşadığımız Dünya artık bilginin serbest kaldığı berrak bir habitat sunuyor. Bu neredeyse her iş, sektör ve seviyedeki insan için geçerli.
Kilit soru şu:
Bilgi serbest bırakıldığında; size yardımcı mı oluyor, yoksa sizi incitiyor mu?
Eğer incitiyorsa, bir şeyleri gizliyor ve değişime direniyorsunuz demektir. Bu ise evin içinde perde çekmeye benzer: Evet, belki görünmez olursunuz ama göremezsiniz de.
İran’da bilmek, değişmek ve görünür olmak için öne çıkan herkese bol şans dilerim.
Sık uçan bir yolcunun havalimanında bavul giydirmesi mantıksızdır. Çünkü 10 giydirme fiyatına yeni bir bavul alınır. Bu hizmet pahalı olmasının yanında, efektif değildir: Süreçte insan faktörü aradan çıkarılmalıdır. Müdavimleri görmezden gelen fukara iş modeli ise daha kapsamlı bir perspektife oturtulmalıdır.
Olması gerektiği gibi olduğunu düşündüğün; dönüp ikinci defa bakmaya, kritik etmeye tenezzül etmediğin bir çok model, buna benzer kısa akılların işidir.
Olması gerektiği gibi görünen ama aslında tırnak tutturamayan* bu zombi girişimler, iş fırsatları kovalayanlar için arka kapılardır.
Aç gözlerini. Kurtar bizi.
*Dikiş tutturamamanın Rumeli ağzı versiyonu.