Önerin mantıklı olabilir ama uygulanabilir mi?
Çünkü mantıklı olan her zaman uygulanabilir değildir.
Çünkü bazen kişi mantıktan çok kabile kimliğine, statükoya veya sembollere önem veriyor olabilir. Belki korku, öfke veya kıskançlık tarafından yönlendiriliyor olabilir.
Evet, söylediğin çok mantıklı ama uygulanabilir mi?
Değilse stratejini gözden geçir.
Sihir/büyü sebepleri ortadan kaldırdığı için insanların ilgisini çeker.
Çünkü kim basit bir asa hareketiyle çikolata türetmeyi, aylar sürecek yorucu üretim proseslerine tercih etmez ki?
İnsanlar aynı motivasyonla “7 adımda öğrenip, 8 adımda kurtulmayı” vaad eden “Kişisel Gelişim” sahtekarlarının tuzağına düşerler.
Sihrin gerçek olma olasılığını severiz; bize enerji ve umut verir. Avutur da. Ama işe yaramaz. Tuzağa düşme. Vakit kaybetme. İşe koyul.
Ameliyat edilen bir hastanın karnında mala unutan ekibin haberini yorum yapması için bir doktor arkadaşımla paylaştım.
“Eskinden çok olurdu, maalesef unutulabiliyor. Tamamen insan hatası.” dedi.
Unutmak olasıdır ve İngilizlerin meşhur tabiri ile “The benefit of the doubt”* muhakkak göz önünde bulundurulmalıdır.
Çünkü değer yaratma çabası içinde olan birinin savunmasını dinlerken hüsnüzan beslememek sadece onlara değil bize de zarar verir.
Ancak, ‘unutmak’ kavramının üzerine gitmeme müsaade ederseniz şunu tartışmak isterim:
Eve girerken anahtarınızı kapının üzerinde unutmak ile evden çıkarken anahtarınızı içeride unutmak arasında motivasyon farkı vardır.
Birincisi hüsnüzannı hak eder ikincisi değil. Çünkü eve geri döneceğinizi hesaba katmamak sadece anahtarı değil evi yok sayar.
Unutmak, yok saymak değildir.
Hastanın karnında 30 santimlik mala unutmak ise insanı yok saymaktır.
*Savunmayı doğru varsaymak, hüsnüzan beslemek.
1986 yılında Celeveland (ABD)’de rekor kırmak amacıyla 1.5 milyon adet helyum balon aynı anda gökyüzüne bırakıldı.
Fırtınanın da etkisiyle şehir havaalanı, Erie Gölü ve tarım arazilerini istila eden bu balonlar milyon dolarlık tazminat davalarının konusu oldu.
Burada ilginç olan 6 ay boyunca birileri buna hazırlanırken kimsenin elini kaldırıp “Arkadaşlar, bu inanılmaz aptal bir fikir bence vazgeçelim!” dememiş olmasıdır.
Çünkü rekor kırma, maksimizasyon, kitlesel olma ve herkese ulaşma arzusu -maalesef- birilerine doğrudan ulaşma fikrinden daha itibarlıdır.
Mesela bu blogu ele alalım.
Okuyucumu arttırmak, SEO’mu tavan yaptırmak için yazmıyorum. Fark ettiğim şeylere, fikirlerime ve bana zaman ayırıp okuyanlara hakkını vermek için yazıyorum.
Ve sonuçlarını ölçebiliyorum; çünkü birebir iletişim kuruyorum.
Kitlesel pazarlama, sonuçları belirsiz bir Cleveland balon fiyaskosudur.
Doğrudan pazarlama ise sonuçlara en başından hakimdir.
Seçim senin.
“Seni yanlış değerlendirdim!” iki anlama gelebilir:
Seni anlamakta fevri veya seni yanlış anlamakta kasıtlı davrandım.
Birincisi düzeltilir ve tolere edilir. İkincisi üstünlük kurma girişiminin başarısız olduğu anlamına gelir.
Görmezden gelebilirsin ama unutma; tekrar edecektir.
Bir Tolkien hayranı olarak Peter Jackson’un Yüzüklerin Efendisi serisini birçok kez izledim.
Filmleri bir kereden fazla izlediğinizde ilk bakışta dikkatinizi rahatsız etmeyen hatalar göze batmaya başlar.
Çünkü film sektörü diğer birçok sektör gibi “İlk bakışta kurtarıyorsa sevk et gitsin!” modeli/mantığı ile çalışır.
Eğer ürünün veya hizmetin insanların geri dönüp bir daha bakacağı türdense “İlk bakışta kurtarır”dan daha iyisini yapman gerekir.
Çünkü “İlk bakışta kurtarır” tek kullanımlıktır.
Forrest Gump (1994) hem öykü hem de kurgusu ile bir başyapıttır. Baş karakter otizmli Forrest’in hikayesi hayatı birçok açıdan derler ve hizaya sokar.
Askerliğe adım atan Forrest’in bir sabah içtimasında çavuş ile arasında şu diyalog yaşanır:
Çavuş: Gump, Ordudaki tek amacın nedir?
Forrest: Söylediğiniz her şeyi yapmak çavuşum!
Çavuş: Vay canına Gump! Sen bir dahisin!
Çavuş: Bu duyduğum en mükemmel cevap! IQ’un 160 falan olmalı!
Çavuş: Çok yeteneklisin Er Gump!
Gerçek IQ’su 75 olan ve bu seviye ile okula kaydı bile yapılmayan Forrest çavuşuna 160 IQ’luk cevabı verir.
Çünkü hayat bir denge meselesidir ve yaratılış dengeyi en olası olmayan koşullarda kurabilir. Forrest eğitim sisteminin gözünde özürlü, ordunun nezaretinde dahi olur.
Bazen denge için uzlaşman, bazen tam rest çekip isyan etmen gerekebilir ve bu çelişki değildir.
Kolay gelsin.
Kervan yolda düzülür.
Evet, doğrudur ve boş laf değildir.
Çünkü bir kervan saatte ancak 3-5 km hız ile hareket edebilir ve günde en fazla 8 ila 14 saat yol kat edebilir. Bu hızda düzülür de dinlenir de.
Senin analoji kasıp bahsini ettiğin o kervan artık bu kervan değil.
Cebindeki iPhone’un işlemci gücü 52 yıl önce astronotları aya indiren bilgisayardan 100.000 kat daha hızlıdır.
Artık yolda düzülecek kervan, konaklanacak kervansaray kalmadı.
Hazırsın veya değilsin. Seçeneklerin bu kadar.
Verimliliğin, yaratıcılığın düşmanı korkudur ve vice versa.
Ancak korku ve endişe bazen ‘risk’ ile karıştırılır. Hatalıdır.
Risk Morpheus’un Matrix’i gibidir. Her yerdedir. Etrafımızdadır.
Korkun riske karşı ortaya koyduğun reaksiyon ve endişelerin onun sonucudur.
Riski ikisinden ayır. Riskle yaşamayı öğren. Yaşamayı öğren.
Bizde Martı ve benzeri mobil taşıt girişimleri var çünkü şehir düzenlememiz yok. Bu araçların oluşturduğu görüntü kirliliği bizi kaygılandırmıyor çünkü önceliklerimiz farklı.
Geçenlerde Summoning Salt isimli bir Youtube kanalında Süper Mario Bros’u en hızlı ancak 4 dakika 54 saniye 26 salisede bitirmenin mümkün olabileceğini -inanılmaz- detaylı anlatan 44 dakika 59 saniyelik bir video izledim.
Bu konu hakkında bu kadar kafa yormuş olmak bir tarafa oyunu kare kare inceleyip en hızlı olma çabası bir tarafa.
Diğer bir çok konu gibi hız bir seçim meselesi.
Belki şu anda 100 yıl öncesinden daha hızlıyız ama kaldırımlarımız, yaya geçitlerimiz, bisiklet yollarımız yok.
Evet Martı’mız var ama artık daha çirkiniz.