Türkçe, sayfa 202

İyileştirmeden önce değişime ikna etmeniz gerekir. Bu ise işin en zor kısmıdır.

Çünkü “Biz hep böyle yapıyoruz…” bir arketiptir*. İkna olmaz.

Kadından o veya bu olamaz, kadın onu veya şunu yapamaz tipi önermeler “Biz hep böyle yapıyoruz”culara aittir.

Aslında bu tip sadece kadın ile değil kopya hafızasına itaat etmeyen tüm ötekilerle çatışma içindedir.

“Biz hep böyle yapıyoruz…” ile provokatif olmadan mücadele etme şansınız yoktur.

Ancak dikkat edin! İki tür provokasyon vardır: Meydan okuyan ve kışkırtan. İkincisi faydasızdır.

Birincisi değişime ikna etmek için mücadele eder. Sorunun ortak hafıza olduğunu ve güncellenmesi gerektiğini anlar.

Ortak hafızamız ise gelenek ve öyküler ile şekillenir. Dün yapılanlar bizim, bugün yapacaklarımız geleceğin hafızasını şekillendirecektir.

Gelin **“Nasıl daha iyi olur…”**cular yetiştirelim.

8 Mart kutlu olsun!

*Mesela: Geçmiş kolektif deneyimler.

Peugeot “Unboring the future”* der ama arabalar yılda 1.3 milyon insan öldürür.

Cosmopolitan (Dergi) obez kadınları kapak yapar ve “Bu sağlıklıdır!” der ama Covid-19 en çok obezleri öldürür.

Pazarlama; isim, logo, slogan ve popülist klişeler tasarlamak/üretmek demek değildir.

Bana gelen 10 sorudan 9’u bu içerikleri kovalar ve bunlardan başlamayı talep eder. Bu tamir edilemez ölçüde hatalıdır.

Arkadaşlar, pazarlama güzel sözler verip tutma sanatıdır ve eğer yeni başlıyorsanız iki alternatif söz vardır:

1- Muadil üründen daha iyiyim.

2- İhtiyaç duyacağın yeni bir fikrim var.

Eğer bu sözlerden birini tuttuysan pazarlama başarılı olmuş demektir.

İsmin “Apple” ve sloganın “Think Different!” olsun; sorun çözmüyorsan, yalancıysan, klişeysen, popülistsen kaybedersin.

*Anlamca: “Gelecek sıkıcı olmasın”

Amazon mobil uygulaması için seçtiği şu logoyu Hitler’i anımsattığı tepkisiyle geri çekti.

Zihinsel imgelerin dış etkenlere bu kadar tepkili olması durumu normal değildir. Bu ölçüde hassasiyet kişinin problemleri aşmada mesafe kat edemediğini gösterir.

İnsanların herhangi bir konuda hiçbir rasyonel dayanak olmadan uzlaşmaları ise büyük tehlike yaratır. Bu pazarlamayı (Fiyatlama, kalite, menşe vs. bağlamında) derinden ilgilendirir.

Mesela Dragonfish (Asian arowana) balığının 300bin$’a alıcı bulmasının arkasındaki primitif ve imgesel gerekçeler taklit edilemezdir yani organiktir. Ancak her organik olan iyi değildir.

Amazon’a gösterilen organik tepki de ilkeldir ve gerekçeleri absürttür. Tıpkı Dragonfish’e ödenen 300.000$ gibi.

Organik olan dogmatik olsa da kazanır. Direnmemek en iyi seçenektir. Keza Amazon teslim oldu.

Homo-Sapiens gelişimi asimetriktir. Birileri Mars’a gitmeye çalışırken birilerinin açlıktan öldüğü bir ekosistem hüküm sürmektedir.

Ancak bu önerme bir tarafa türümüzün hakkını teslim etmek gerekir.

Doğa bizimle dost değil mücadele içindedir ve düne kadar öndeydi. Bugün ise mücadeleyi kaybetmek üzere olduğu vakadır. Bu noktada tür olarak yapacağımız seçimler gelecekte kim olup, nasıl hatırlanacağımızı belirleyecektir.

Son kertede analojimin üstüne çıkıp kendine bakarsan şunu görürsün:

Bazen yaptığın cesur seçimler temel ihtiyaçları görmezden gelir. Bazen kazanımların birilerinin kayıplarıdır.

“Mars’a gitme!” demiyorum. Git tabi ama tok git.

Uyumlu Bol Dakika Paketi’ni 25,50₺’ye satın aldığım ve ilk faturası 34,30₺ gelen hizmet ile ilgili Vodafone müşteri temsilcisiyle aramızda geçen diyalog*:

Ben: Alo, merhaba. Bana sattığınız paket ile ilk faturam arasında 8,80₺ fark vardır. Sebebini öğrenebilir miyim?

Müşteri Temsilcisi: Merhaba, fiyat farkı vergilerden kaynaklanıyor.

Ben: Bu konuda neden paketi alırken bilgilendirilmedim? Neden fiyat etiketiniz 25,50₺?

Müşteri Temsilcisi: Sizi vergiler konusunda bilgilendirmek bizim sorumluluğumuzda değil.

Ben: Teşekkür ederim. İyi günler.

Bugün “Daha az beyaz ol!” diyen Coca-Cola ırkçı otomatları veya Nazilerden uyarlama sloganları için geriye dönük özür dileyebilir ve bu önemli değildir. Çünkü insanlar değişir ve her şeyden öte insanlar unutur; özellikle ortak işledikleri suçları. Ve her hâlükârda popülizmin kaderinde unutulmak vardır.

Ancak insanlar yedikleri kazığı unutmazlar ve sen alışverişte fiyat ile aldatıp sıyrılacağını düşünen arkadaşım: Coca-Cola kadar sevilmeyeceksin!

Metaforum bazısına “O kadar da değil!’” dedirtebilir. Lakin dikkat et; güven tek kullanımlıktır. Güvenen “Bana adil olacağına inanıyorum.” diyen kişidir.

Velhasıl güven kıran adaletsiz yani hilekardır. Hile ise ilişkilerin kanseridir.

*Hat yoğunluğundan dolayı İngilizce bölüme bağlandım. Aktardığım diyalog birebir yaşanmıştır.

“Müşteri her zaman haklıdır…” işin doğasını anlayamamış şirketin mottosudur.

Hizmet üreten ile tüketen bir bilgi yarışması veya çekişmenin tarafları değildir.

Öncelikle, hizmet üretenin 2 motivasyonu vardır ve aksini iddia eden şirket yalan söyler:

1- Para kazanmak.

2- Monopol olmak.

İyi şirketleri kötü olanlardan ayıran ve pazarlamanın fark yaratabileceği tek nokta ise: Değişimdir.

Bu kavram şu soruya verilen cevapta hayat bulur: Biz para kazanır, büyür ve büyütürken neleri iyi yönde değiştirebiliriz?

Bu soruya verdiğiniz adil cevapları müşteriniz beğenmiyor ve haklı olduğunu iddia ediyorsa gönül rahatlığı ile dükkandan kovabilirsiniz.

Çünkü değişim bedelle gelir ve değişim seninle değil bizimle alakalıdır.

Daniel Barringer hayatını ve servetini Arizona’da keşfettiği Meteor Krateri’nde demir aramakla* tüketti.

Harvard mezunu bu girişimci jeolog aradığını bulamadı çünkü çarpma anında meteorit buharlaşmıştı. Yani aradığı şey aslında hiç var olmamıştı.

Bazen veriler nettir ama biz aksini zannetmeye devam ederiz. Bu sanı yanlış otobüs durağı paradoksuna dönüşür. İnmemiz gereken durağı kaçırmış ve bunun farkında olmamıza rağmen devam ederiz. Bu inat ve utanç kıskacının maliyeti ise katlanarak artar.

Aramak asil bir davranıştır. Arayan dilediği olmasa bile mutlaka bir şey bulur ve bu eylem öğretir. Ancak var olmayanın peşinden koşmak size bildiğinizi unutturur. Bu ise zamanın lanetidir. Dikkat edin.

*1903-1929 yılları arasında.

İnsanlık Mars’a yerleşebilecek mi? Tabi ki. Bu cevabın yakıtı temenni değil azimdir.

Hiçbir engel koşulları anlama ve iyileştirme azmi karşısında yaşam alanı bulamaz.

NASA bu motivasyonla Mars’a 22 görev gerçekleştirdi. Percy (Azim) ve mini helikopteri Ingenuity (Marifet) ile yine sınırları zorladı.

Bu görevlerin hepsi bir ulusun engelleri aşmada gösterdiği kararlılık yani azmin ürünüdür.

Bazen insanlar ne iş yapıyorsanız yapın azminizi, gösterdiğiniz gayreti anlamaz ve sorarlar: Neden?

Merak, tutku, maneviyat, sevgi vs. güzel cevaplar olabilir.

Ancak bir tane doğru cevap vardır: Çünkü yapabiliyorum!

Ve bu azimdir.

Seth (dudewithsign) bize doğru, samimi ve yalın olanın gücünü gösterdi.

Mesajı aktaran aracın değil mesajın önemli olduğu bir daha doğrulandı.

Binlerce dolara mal olan tasarım Billboard’lar bir kuruşluk kartona yazılı gerçekler kadar dikkat çekemiyor ama yine de akıllanmıyorlar.

Çünkü değişimi değil göz bağı ile zaman kazanmayı hedefliyorlar. Bu nedenle güvenilmiyor ve sevilmiyorlar.

“Pazarlama nedir?” sorusunun bir cevabı da şudur:

Pazarlama; doğru, samimi ve yalın olandır.

“Cehalet mutluluktur!” sadece klişe değildir. Dramatik ve tehlikeli şekilde hatalıdır.

Çünkü bilginin duygu ile bağlantısı yoktur. Anlam kavgası araya fetva veya meal gibi kavramlar sıkışınca başlar. Ve duygu ancak bu noktadan sonra sürecin bir parçası olur.

Bilgi ne kadar çoksa beyin o kadar uyumda ve düzendedir. Bilgisiz kafa allak bullaktır ve takiben duygular da öyle. Çünkü bilgisiz kişi duygusuz değildir.

Bilgiye anlam yüklemek ise kültür ve inançlara dayalı bir tercihtir.

Kişiyi anlam mutlu veya mutsuz edebilir. Bilgi değil.