Saridje blog, sayfa 62

Bugün veya yarın yeni bir müzik ya da yeni bir meme viral olacak. Yeni bir slogan ve yeni bir akımın eli kulağında.

Bunu nereden mi biliyorum? Çünkü bizim işimiz bu. Biz, yani Homo sapiens, hikâye anlatıcılarıyız. Ve bunu en iyi hep birlikte yaparız. Ancak bu, birçok durumda gerçeği yansıtmaz. Tıpkı Van Gogh’un abartıldığı kadar değerli bir ressam olmaması ya da Mona Lisa’nın düşünüldüğü kadar ender bir eser olmaması gibi.

Gerçek değer -tıpkı Elon’un SpaceX’i veya Microsoft’un yeni kuantum çipi gibi- sessiz sedasız gelir. Öykünün değil, gerçeğin konusudur. Evet, biz öyküsüz yaşayamayız, ama eğer bu gezegende bugüne kadar hayatta kalabildiysek, bunu gerçeğe borçluyuz.

Hayırlı haftalar.

Çocukluğumda yılbaşı hediye sepetleri iki temel şeyi vaat ederdi:

1- Her şeyi bir anda alırsın! Hatta varlığını unuttuğun o çikolatalı kekleri bile.2- En iyi fiyatla gelir ve paketin bizzat Noel Baba tarafından teslim edilir!

İlk nokta, hatırlamakla ilgilidir. Bu tür yapay, spontane olmayan hatırlama biçimleri sürekli zihinsel çaba gerektirir. Tıpkı doğum günlerini hatırlamak gibi, otantiklik burada bir anlam taşımaz. Önemli olan, önemsediğini göstermek ve zamanında davranmaktır.

İkincisi ise kolay hedeftir: Fiyatı abartma ve elden teslim et.

Birincisi, hatırlamak; ikincisi ise söz tutmak üzerinedir.

Bugünlerde, hatırlamamayı seçen markalara tanık olacağız.

Onlardan biri olma. Otantik, spontane olma. Yapay ol. Hatırla.

Doğum günün kutlu olsun ve hayırlı pazarlar.

Apple Watch, kinayeli bir şekilde “Bu saat zamanı gösterir…” diyerek birçok özelliğini sergilediği bir reklam yayımlamıştı. Ama aslında, bir saatin gerçekten yapması gereken tek şey zamanı göstermek değil midir?

Yüzlerce dolar ödediğimiz ve çoğu özelliğini kullanmadığımız bu ürün, bize akıllı olduğumuzu söyler. Bir gün işe yarayabilecek özellikleri öngördüğümüz için akıllı hissettirir.

Ve işte bu, Apple’ın en güçlü numarasıdır.

Mesele özellikler değil, akıllı olduğumuza dair verilen sözdür.

Satın aldığımız şey budur.

Bu hafta iş gereği full arabesk dinledim. Bilirsin, çok konuştuk, hiç sevmem arabeski. Sadece akımın yarattığı sosyal problemler ve kırılmalar değil, kalitesi de düşüktür. Ancak duygu, kaliteye ya da ambalaja bakmaz. Küf gibidir; gücü zorbalıktan değil, fısıltılardan gelir. Tutunacak bir yer, tüketecek bir madde ve varlığını sürdürecek bir yuva arar. Durgunluğa, ihmal edilenlere ve yaşamın yüz çevirdiği köşelere çekilir. Duygu, zamanın hayaletidir; sessiz ve süreklidir. Bir fetih değil, bir geri almadır.

Bu pasaj benim klasik kalemim değil. Ancak bugünün istisnası, bugünün dersidir:

Duygusuz Pazarlama olmaz.

Duyguyu kullan: Sevmesen de, işine gelmese de.

Güzel Pazarlama, güzel sorularla başlar. Doğru soruları soramayan, doğru Pazarlama yapamaz.

“Bu niye pahalı?” klişe bir soru olabilir, ancak doğrudur. “İhtiyacım mı var, yoksa sadece arzuluyor muyum?” problemini irdeler.

Mesela, akıllı telefonlarımız, kullandığımız tüm diğer cihazlar arasında (Airfryer’dan yeterli bir buzdolabına kadar) en pahalısıdır. Üstelik ciddi ölçüde bir ihtiyacın değil, sosyal bir bağımlılığın konusudur. O zaman şu soru, kapsamlı bir Pazarlama probleminin anahtarına dönüşür:

“Apple telefonu kime satıyor?”

İşine bir bak: Doğru soruları soruyor musun?

Eğer sormuyorsan, Pazarlama yapmıyorsun demektir.

Succession’da, serinin antagonistlerinden olan İsveçli şöyle bir çıkarımda bulunur:

“Başarı artık ilgimi çekmiyor. Çok kolay… Yani… Analiz, artı sermaye, artı uygulama… Bunu herkes yapabilir. Ama başarısızlık, işte o bir sır.”

Bu, bir bakıma -özellikle yokluğu, fakirliği ve başarısızlığı arabeskleştiren kişiler için- duygusuz ve tepeden bakan bir çıkarımdır. Ancak diğer taraftan %100 doğrudur. Çünkü başarı ölçülebilir bir kavramdır.

“Nasıl forma girdin?” sorusunun cevabı, “Nasıl obez oldun?” sorusuna verilecek cevaptan mutlaka daha derli topludur. Verisi ve zaman çizelgesi bellidir.

Başarısızlık nihayetinde belirsizliğin ürünüdür. Ve belirsizlikle başa çıkmak gerçekten zordur.

Herhangi bir sistem (insanı da bir sistem olarak düşünün), hayatta kalmak için tüm gücüyle tutunacaktır. Bu nedenle, yeni sistemlerin devreye girmesi ancak eski sistemlerin çöküşüyle başlar.

Tabii, çöküş maliyetlidir ve herkes bundan kaçınır. Çöküşten önce sistemsel değişikliği sağlamak ise ancak bir ajanla/trojanla mümkün olabilir.

Yani, kendi sistemimizi kandıralım mı? Evet, aynısını vücudumuza ateşi çıktığında yapıyoruz.

Eğer sistemin çöküş maliyeti, onu kandırıp yarı yolda bırakma maliyetinden yüksekse, atını hemen öne sür. Bugün.

Haber Başlığı:

“Baba Vanga, Santorini’deki depremleri öngördü mü?”

Bu önemli değil. Çünkü besbelli ki öngörmüş olmasını istiyoruz. Öngörmüş olması bir işimize yaramasa da bizi heyecanlandırıyor.

Arkasından gelen “Ama nasıl?” sorusu, halihazırda birçok rasyonel bilinmezi rafa kaldırıp “Yorma fazla kafanı” dedirtiyor. Bu, bir konfor alanı.

“Baba Vanga’nın korkutan kehanetleri.”

Hayır, bunlara konfor için inanıyoruz, korkmak için değil. Hayırlı haftalar.

Geoffrey Hinton, 2024 Fizik Nobel Ödülü’nü John J. Hopfield ile birlikte kazandı. Yıllara yayılan çalışmaları, fizikten ilham alarak modern derin öğrenmenin temellerini attı ve görüntü tanıma, konuşma işleme, ChatGPT gibi büyük dil modellerinin bugün geldiği noktaya ulaşmasını sağladı.

Geoffrey Hinton’ın Yapay Zeka ile İlgili 5 Büyük Kaygısı:

1- Yapay zeka beklenenden daha hızlı ilerliyor ve dikkatli hareket etmezsek, insan zekasını çok kısa sürede aşabilir.

2- İş kaybı ve yapay zekanın kötüye kullanılması konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor. 3- Hükümetler, kontrolü kaybetmeden önce yapay zeka güvenliği ve düzenlemeleri üzerinde acilen çalışmaya başlamalı.

4- Deepfake gibi dezenformasyon riskleri son derece yüksek.

5- Yapay zekaya çok fazla otonomi verilirse, bu durum savaş ve siber saldırılar gibi ciddi sonuçlara yol açabilir.

Bilgisayarlar bizden daha zeki. Bana göre hesap makinem bile benden daha zeki. Burada asıl mesele bilinç. Yapay zeka bilinç inşa edecek mi? Bu bilinç, kendi başına hareket edebilecek kapasiteye ulaşabilecek mi?

İnanın dostlar, bu hayli mümkün.

Ancak şu an için kısa ve orta vadede (15-30 yıl) asıl tehlike, yapay zekanın kötü niyetli ellerde kötü amaçlarla kullanılmasıdır. Bunu da ancak doğru regülasyonlarla aşabiliriz.

Maalesef, Türkiye’de bu konuda yalnızız.

Bireysel ve şirket seviyesinde şimdiden tedbirlerinizi almanızı tavsiye ederim.

Hayırlı Pazarlar.

14 Şubat yine güçlü bir öykülemenin ürünüdür. Noel ve Cadılar Bayramı gibi. Roma’da pagan bir ritüel (Lupercalia) olarak başlayan serüven, M.S. 269 yılında Claudius II’nin ‘Bekar genç askerler daha iyi savaşır’ diyerek genç evlilikleri yasaklamasıyla devam eder. Aziz Valentine ‘Yok, olmaz öyle iş!’ deyip gizli gizli nikah kıyar. Yakalanır ve öldürülür. ‘Your Valentine’ ile biten son notunu da sevgilisine bırakır.

İşin kapitalist tarafı ise İngiltere ve ABD’de şekillenir. Özellikle, 1840’lı yılların Kickstarter’ı sayılabilecek mesaj kartı iş modeliyle Esther Howland, bu endüstrinin ateşleyicisi olur.

Her koşulda: Pazarlama, ticaret, iş modeli… Öyküsüz çalışmaz. Öykünün şekil alması ise uzun yıllar alır. Yoksa öykün, bu kaldıraçlara binip yükseleceksin. Yok, onu da yapamıyorsan ağlamayacaksın.