Winston Churchill’i sık okur ve dinlerim. Ortalamanın çok üstünde zeki bir adamdı. Her ne kadar Çanakkale’de büyük bir hesap hatası yapmış ve boyunun ölçüsünü almış olsa da, İkinci Dünya Savaşı’nda aktif rol almış herkese saygım sonsuzdur. Bu savaşta fedakârlık yapan herkes, bizim nesillerimize bugünün modern dünyasını hediye etmiştir. Neyse, lafı fazla uzatmayayım. Yarın Pazartesi… Haftaya Churchill’in şu sözüyle başla:

“Başarısız olmayacağız, sarsılmayacağız; ne zayıflayacağız ne de yorulacağız. Ne savaşın ani şokları ne de uzun süren dikkat ve çaba sınavları bizi yıpratacak. Bize gereken araçları verin, işi bitirelim.“

Bana gerekli araçları verin…

İş verenin, iş aldığın müşterin veya anne baban fark etmez: Bu özgüvenle konuşabilirsen, başarırsın.

Hayırlı haftalar.

Bu aralar gündemimiz AI. Çevremdeki ilgili herkes bunu konuşuyor. Geçenlerde bir arkadaşım AI için “Yeni Mehdi” dedi. Çok güldüm. Kullanır mıyım bilmem, doğrudan ilintili mi emin değilim ama kesinlikle etkileyici bir tanımlama.

Benim gündemimde ise rastlantısallık var. Rastlantısallık, bana göre AI (Yapay Zeka) için en önemli meselelerden biridir. Peki bu ne demek?

Bugün itibariyle AI’nın bir kimliği yok ya da belki var, ama biz henüz farkında değiliz. Burada “biliş”ten bahsediyorum. Şimdi şöyle düşün: AI’ya “New York için sıra dışı bir Özgürlük Heykeli tasarla” dediğinizde karşınıza çıkan her sonuç, onun nasıl “düşündüğüyle” ilgilidir. Ve neredeyse hiçbir sonuç birbirini tutmaz. Bu tutarsızlığın nedeni, AI’ın anlam ve ilinti bütünlüğü kurmakta eksik olmasıdır. Biz insanlar için Özgürlük Heykeli’ni oraya koymamızın arkasındaki tarihsel, kültürel ve politik motivasyon, AI için asla tam olarak kavranabilir olmayacak. Bakın, veriyi okumak ayrı; anlamak, içselleştirmek ve malum olması bambaşka şeylerdir.

Bu nedenle, mesleğinde iyi olan, çalışan ve geliştiren insanlar için AI sadece bir araç hatta bir köle olabilir. Ve evet, atlamayalım: teknik unutulacak. Yani AI fotoğrafçılığı ele aldıkça, bizlerin onu üretmek için kullandığı araçlar, yöntemler, bakış açıları zamanla yozlaşacak. Tıpkı ABD’nin uzay yolculuğu serüveninde ya da kentleşmede zamanla kaybettiği yetiler gibi.

Peki AI biliş geliştirdiğinde ne olacak? O zaman adı, tarzı ve karakteri olacak. O zaman rastlantısallık azalacak veya ortadan kalkacak. O zaman bir kişiden bahsetmiş olacağız. Bir kişi. Tüm insanlık değil.

Belirsizlik her şeyi öldürür.

Belirsizliğin önünde “her şey”, çok iddialı bir genelleme değildir. Çünkü her şey -ama her şey- temposu değişse de hareket halindedir. Belirsizlik ise bir durgunluk hâlidir.

İş planını öldürür, ürünü öldürür, ekibi öldürür.

Hareketsizlik ve cansızlık eş anlamlıdır.

Politik olmak ayrı, politikalar geliştirmek ve onları konuşmak ayrı bir meseledir. Güzel politikalar, güzel sonuçlar ve daha yaşanabilir alanlar inşa eder. Bu, ev içinde de böyledir; şirket içinde de, ülke içinde de.

Merkez Bankası’nın Ramazan ayı fiyat gelişmelerini analiz eden çalışmasında, bu ay içerisinde et ve tavuk fiyatlarına %80 zam yapıldığı belirlenmiş.

Bu %80’lik artış, kötü politikaların bir sonucudur. Sizin politik, fanatik, duygusal ya da öfkeli olmanızla ilgili değildir.

İnsanları kısa vadede doğrulara ikna etmek zordur. Bu, ciddi bir pazarlama ve iletişim problemidir. Doğru işler yapmak ise ancak uzun vadeli politikalarla mümkündür. Ve bu her zaman kısa vadede onları kandırmaktan daha az maliyetlidir.

İşin hobin olabilir mi? Biraz zor.

Elbette her iş bir meşgaledir; ancak her iş dinlendirmez. Hobi bunu yapar. İşten seni oyalamasını beklemek, işi oyalar. O iş, iş olmaz.

Ama biz, işi ne için yaptığımıza karar verebiliriz. Rakiplerimizin ya da dış dünyanın bunu belirlemesine izin vermeden hareket etmek; “Bu işe yarar mı?” değil, “Buna değer mi?” sorusunu soranlarda anlam bulur.

Bir Rumeli deyimiyle: İş kola gele.

Bu işi uzun süredir yapıyorum. Ajans işlerinden bahsetmiyorum tabii ki, biliyorsun. İş planının Pazarlama ile uyumlu çalışması için gerekenler listemi belki binlerce kez güncellemişimdir.

Bakın, Pazarlama hiçbir şekilde iş modelinin önüne geçemez. Ajans işlerini ciddiye bile almıyorum; hepsi, sağlıklı bir iş modelinin yanında sadece köpüktür.

Pazarlamanın ele aldığı her şey ancak çalışan bir iş modeli varsa sonuç verir. Lütfen, aksini iddia edenlerle yola çıkmayın.

“Zaman alır…”

Her şey.

Zamanın elinde oyuncak olduğumuz bir evrende, zamanı dar olanların kulübündeyiz.

İronik ama gerçek.

Zamanımız çok dar.

Yine de zaman alır.

İş yapmak, işi teslim etmek hiçbir zaman kolay olmadı; hiçbir zaman da kolay olmayacak.

Bu hafta size yaklaşan değişimin yarattığı dramadan bahsetmeye çalıştım. Use case -yani kullanım alanları- hakkında internette birçok kaynağa ulaşabilirsiniz.

Önümüzdeki 10 yılda:

• Veri ve pazar araştırmacıları
• Avukatlar
• Muhasebeciler
• Müşteri hizmetleri çalışanları
• Tercümanlar
• Grafik tasarımcılar
• Yazılımcılar
• Terapistler
• Genel olarak tıp sektöründeki hizmetliler
• Ve neredeyse tüm orta kademe yöneticiler…

…iş habitatlarında köklü değişimler yaşayacak. Takip eden süreçte eğitim sistemi ve genel ekonomik yapı da bambaşka bir hal alacak.

Ancak ne olursa olsun, işin ucu yine bize dokunacak. Yine ve her zaman, iş yapan kazanacak. Ve hatta, “Üç kuruşa beş köfte” anlayışı büyük ihtimalle yapay zekâ ile tarihe gömülecek.

Artık rekabet, en çok paraya ya da çevreye değil; en çok çalışan ve vazgeçmeyene avantaj sağlayacak.

Son ne zaman -gerçekten, samimiyetle- bir diyaloğu “Bilmiyorum, bu konuda gerçekten hiçbir fikrim yok.” diyerek sonlandırdın?

Ve eğer bunu yaptıysan, o bilgisiz olduğun konuda bilgi edinmek için gerçekten çaba harcadın mı?

Ve eğer ikisini de yapmadıysan, “biliyor gibi görünmek” ile “gerçekten bilmek” arasındaki farkın hayatını kökten değiştirebileceğini biliyor musun?

Bilmiyorsan, lütfen “Bilmiyorum!” de.

Yapay Zeka ne kadar yıkıcı olacak?

Kimin için?

Bu bir balon değil. Bakın, burada her 10 yılda bir yaşanan sıradan bir ekonomik tuhaflıktan bahsetmiyoruz.

Her koşulda ve her durumda, sermaye ve bilgi hüküm sürer. Size bunun aksini söyleyen biri olursa, bir daha ondan tavsiye almayın.

Yapay Zeka ile birlikte artık sonsuz bilgiye erişim sağladık. Ve bir şey sonsuzsa, bedavadır. Bilginin bedava olduğu bir dünyada ekonomi kökten değişir.

Yapay Zeka ne kadar yıkıcı olacak?

Çok.